Uptempo hardcore is allang geen kleine zijtak binnen de hardcore scene meer. Wat ooit begon als een extreem harde en snelle variant van mainstream hardcore, groeide uit tot een van de meest dominante stromingen binnen de hedendaagse gabbercultuur. Snellere kicks, agressieve drops en een tempo dat steeds verder omhoog lijkt te gaan: uptempo heeft de manier waarop een nieuwe generatie gabbers naar hardcore luistert compleet veranderd.
Maar waar komt uptempo eigenlijk vandaan? Hoe is uptempo ontstaan? Wanneer werd het een genre op zichzelf en welke artiesten hebben een belangrijke rol gespeeld in die ontwikkeling? In dit artikel duiken we diep in de (korte) geschiedenis van uptempo en volgen we de ontwikkeling van de eerste harde hardcoreproducties tot de uptempo sound die vandaag de dag op de grootste festivals ter wereld te horen is.
Bij Gabberwear volgen we de gabberscene al sinds 2005. We hebben de opkomst van uptempo van dichtbij meegemaakt: van een stijl die vooral bekend was bij een relatief kleine groep liefhebbers tot een vaste waarde op de grootste hardcorefestivals. Tijd om terug te gaan naar het begin.
Wanneer is uptempo ontstaan?
Een exact moment aanwijzen waarop uptempo hardcore ontstond, is eigenlijk onmogelijk. Het genre ontwikkelde zich geleidelijk uit verschillende vormen van harde hardcore en kreeg pas later een eigen identiteit en naam.
Dat maakt de geschiedenis van uptempo interessant, maar ook lastig om in strakke jaartallen te verdelen. De sound veranderde voortdurend en artiesten die tegenwoordig als belangrijke voorlopers worden gezien, maakten hun muziek destijds helemaal niet met het label 'uptempo' in gedachten.
Daarom is het beter om naar de ontwikkeling van de sound te kijken. Uptempo begon niet als een compleet nieuw genre. Het ontstond vanuit een bestaande hardcorecultuur waarin producers steeds vaker de grenzen van snelheid, kicks en agressie opzochten.
Voordat uptempo een naam had
Om te begrijpen hoe uptempo is ontstaan, moeten we eerst terug naar de hardcore van vóór de uptempo-explosie. In de jaren waarin mainstream hardcore zich verder ontwikkelde vanuit de millennium hardcore, waren er producers die bewust een hardere en extremere richting kozen.
Artiesten als Unexist en Tieum lieten al horen dat hardcore veel agressiever kon klinken. Hun muziek wordt tegenwoordig niet automatisch als uptempo bestempeld, maar de mentaliteit achter deze producties werd wel belangrijk voor de latere ontwikkeling van het genre.
Het ging steeds minder alleen om melodieën en grote breaks. De kick mocht harder binnenkomen, de energie mocht hoger liggen en de muziek mocht vooral niet rustig worden. Hardcore werd extremer en daar ontstond de bron voor wat later uptempo hardcore zou worden.
De eerste echte uptempo-sound
Rond het begin van de jaren 2010 begon er steeds duidelijker een verschil te ontstaan tussen de reguliere mainstream hardcore en de artiesten die bewust een veel hardere koers voeren. Het tempo, de kicks en de agressieve sound werden steeds belangrijker.
In de jaren daarna groeide die ontwikkeling snel. Namen als Partyraiser, Sjammienators, Spitnoise en Destructive Tendencies werden steeds zichtbaarder binnen deze harde hoek van de scene.
Op dat moment bestond er nog geen strak omlijnde definitie van uptempo. De muziek werd onder verschillende noemers geplaatst, waaronder extreme hardcore. Deze naam werd door verschillende organisatie gegeven om te laten zien dat deze hardcore wat harder lag. De naam werd ook vaak gebruikt voor de verzameling van snellere en harde stijlen, waardoor frenchcore, terror en industrial vaak op hetzelfde podium stonden.
Toch begon er in deze tijd iets nieuws te ontstaan. De sound werd herkenbaar genoeg om uiteindelijk een eigen identiteit te krijgen.
Van extreme hardcore naar uptempo hardcore
Hoe meer producers zich op deze extreem snelle variant van hardcore richtten, hoe groter de vraag naar de muziek werd. De stijl kreeg eigen stages, eigen evenementen en een steeds duidelijker publiek.
De naam uptempo werd steeds vaker binnen de gabber community zelf gebruikt, maar werd langzaam de naam van een complete stroming. Labels, evenementen en artiesten begonnen de term steeds vaker te gebruiken. Ook binnen de kledingwereld werd zichtbaar dat uptempo een eigen identiteit aan het ontwikkelen was, waarbij 100% Hardcore vooruit liep met een eigen uptempolijn.
De officiële doorbraak van uptempo
Een van de artiesten die een enorme rol speelde in de groei van de hardere hardcore sound is Partyraiser. Zijn producties en optredens hielpen om extreme hardcore bij een steeds groter publiek onder de aandacht te brengen.
Een belangrijk moment in de ontwikkeling was het nummer Sound Becomes One, een release samen met Destructive Tendencies. Tracks en samenwerkingen als deze lieten zien dat de uptempo sound niet langer een kleine niche hoefde te zijn.
Uptempo begon steeds vaker een plek te krijgen naast de gevestigde namen binnen hardcore. Artiesten uit verschillende hoeken van de scene gingen samenwerken en het verschil tussen mainstream hardcore en de hardere stijlen werd steeds kleiner.
Wat ooit op een aparte stage stond, kon ineens de volledige zaal los laten gaan.
De sound wordt sneller, harder en extremer
Toen steeds meer producers zich volledig op uptempo gingen richten, veranderde ook de muziek zelf. De kick kwam steeds centraler te staan in de productie. Lange melodische passages en uitgebreide breaks maakten vaker plaats voor korte spanningsbogen en explosieve drops.
De kick moest niet alleen ritme geven, maar het nummer dragen. Hierdoor ontstonden steeds meer verschillende kickstijlen en productietechnieken. Iedere nieuwe generatie producers probeerde de sound weer verder te pushen.
Zo groeide DRS bijvoorbeeld uit tot een van de meest opvallende namen binnen deze ontwikkeling. De muziek werd extremer en tegelijkertijd toegankelijker voor een nieuw publiek dat juist op zoek was naar deze compromisloze vorm van hardcore. En toen ging het hard voor uptempo.
Uptempo verspreidt zich razendsnel
De populariteit van uptempo nam in korte tijd enorm toe. Steeds meer artiesten sloten zich aan bij de stroming en steeds meer organisatoren zagen dat er een gigantisch publiek voor bestond.
Waar uptempo eerst vooral op gespecialiseerde stages te vinden was, kreeg het steeds meer ruimte op grote hardcore-evenementen. Het publiek groeide mee. Een nieuwe generatie gabbers ontdekte dat juist de extreme snelheid en harde kicks waren waar zij voor naar een feest kwamen.
Daarmee veranderde ook het beeld van wat een hardcorefeest kon zijn. Een uptempo-set hoefde niet langer een korte dosis extremiteit te zijn. Het kon een volledige show dragen.
De coronaperiode en de explosie van uptempo
De coronapandemie legde de volledige evenementensector stil. Feesten verdwenen tijdelijk uit de agenda en dansvloeren kwamen leeg te staan. Toch bleef de muziek zich ontwikkelen.
Voor uptempo bleek deze periode achteraf een enorme versneller. Online platforms, livestreams en social media zorgden ervoor dat nieuwe tracks en artiesten razendsnel hun weg naar luisteraars vonden.
Toen de feesten uiteindelijk weer terugkeerden, was de situatie compleet veranderd. Uptempo was niet langer een niche. Artiesten als Dimitri K, The Dark Horror en Major Conspiracy groeiden uit tot grote namen binnen de nieuwe generatie hardcore.
De vraag naar uptempo werd gigantisch. Op grote evenementen stonden uptempo-artiesten niet meer ergens weggestopt op een kleine stage. Ze stonden voor duizenden mensen en werden onderdeel van de hoofdprogrammering waar je simpelweg niet meer omheen kon.
Waarom klinkt moderne uptempo anders?
Wie de geschiedenis van uptempo een beetje kent, weet dat de muziek van vandaag behoorlijk verschilt van de eerste harde producties die onder de stijl werden geschaard.
Uptempo is voortdurend blijven veranderen. Producers zoeken steeds nieuwe manieren om kicks extremer, opvallender en herkenbaarder te maken. Daardoor zijn er in relatief korte tijd talloze sub-stijlen en kickvariaties ontstaan.
Een van de opvallendste ontwikkelingen kwam met GPF. De act bracht een totaal andere benadering van hardcore naar voren, waarbij de beruchte piepkicks een prominente rol kregen.
Van de ene kick naar de andere
Nadat de piepkick zijn plek binnen de scene had veroverd, bleven producers experimenteren. Nieuwe kickstijlen volgden elkaar in rap tempo op. Zaagkicks, microwave kicks en andere extreme variaties werden onderdeel van de moderne uptempo sound.
Daardoor kan een track die vandaag wordt uitgebracht alweer compleet anders klinken dan een track van slechts enkele jaren geleden. Dat is misschien wel het belangrijkste kenmerk van uptempo hardcore: het genre staat nooit stil. Elke nieuwe generatie producers probeert de grenzen opnieuw te verleggen.
Niet iedere gabber is fan van uptempo
Vooral binnen de oudere gabbergeneraties bestaat er kritiek op de moderne uptempo sound. Sommigen vinden dat de muziek te ver is verwijderd geraakt van de hardcore waarmee zij zijn opgegroeid. Anderen vinden de nieuwste kickstijlen simpelweg te extreem.
Maar laten we eerlijk zijn: dat is niets nieuws binnen hardcore.
Vrijwel iedere generatie heeft wel een moment gehad waarop de nieuwe sound werd gezien als 'geen echte hardcore'. Early hardcore, millennium hardcore, mainstream hardcore, frenchcore en uiteindelijk uptempo: de scene blijft veranderen.
En juist daardoor blijft hardcore leven.
Is uptempo echte gabber?
Dat hangt er uiteindelijk vanaf aan wie je het vraagt.
Voor de ene gabber begint en eindigt alles bij early hardcore. De ander leeft voor millennium classics. Weer iemand anders wil alleen maar de nieuwste uptempo-kicks horen. En er zijn genoeg liefhebbers die gewoon alles door elkaar luisteren.
Dat is het mooie aan de hardcorecultuur. Er bestaat niet één manier om gabber te zijn.
Je kunt een oldschool Australian dragen en ondertussen volledig losgaan op de nieuwste uptempo track. Je kunt naar een early-rave evenement gaan en de volgende dag op een uptempo stage staan. En kunt naar grote festivals gaan en alle stages bezoeken die er zijn. Uiteindelijk draait het om hetzelfde: de muziek voelen, jezelf kunnen zijn en samen volledig losgaan.
Hoe ziet een uptempo gabber eruit?
Uptempo is inmiddels niet alleen een muziekstijl. Het is onderdeel geworden van een complete lifestyle binnen de hardcore scene.
Op uptempo feesten zie je daarom een mix van oude en nieuwe gabberkleding. Sommige bezoekers kiezen voor moderne hardcore kleding met een shirt van hun favoriete uptempo-artiest. Anderen trekken juist een klassiek Australian trainingspak uit de kast of mixen beide stijlen door elkaar. Het kan allemaal.
Een uptempo gabber hoeft er niet hypermodern uit te zien. De traditionele gabberstijl leeft nog altijd volop. Een oldschool trainingspak, stevige schoenen en een uptempo shirt kunnen prima samen één outfit vormen. Het belangrijkste is dat je draagt waar jij je goed in voelt.
Uptempo gabber: oldschool attitude, nieuwe generatie
Misschien is dat uiteindelijk wel de perfecte omschrijving van de huidige uptempo scene. De muziek verandert razendsnel, maar de basis van de cultuur blijft hetzelfde. Of je nu uit de early rave cultuur komt, al tientallen jaren gabber bent of pas net je eerste hardcorefeest hebt bezocht: er is ruimte voor je.
Uptempo heeft zich in korte tijd ontwikkeld van een extreme variant binnen hardcore tot een wereldwijd fenomeen. En de ontwikkeling van uptempo is nog lang niet afgelopen. Zolang producers nieuwe kicks blijven bouwen, artiesten grenzen blijven opzoeken en gabbers blijven hakken, zal de sound blijven veranderen.
Klaar voor je volgende uptempo feest?
Wil je jouw liefde voor uptempo hardcore ook buiten de dansvloer laten zien? Bij Gabberwear vind je hardcore kleding en accessoires voor liefhebbers van de volledige gabbercultuur. Van moderne uptempo shirts tot oldschool hardcorekleding: kies je eigen stijl en draag waar je voor staat. Tot op de dansvloer!
